يه‌كه‌مين كتاو سياسی وه‌ شێوه‌زار فه‌يلی

"گه‌وهه‌ره‌يل گرانقيمه‌ت"

(به‌ش يه‌كه‌م 1)

شماره‌ی كورده‌يل فه‌یلی وه‌گوره‌ێ ئاماره‌يل فه‌رمى ده‌وڵه‌ت ئيران و ئاماره‌يل نافه‌رمى حكوومه‌ت عێراق، له‌ناوبه‌ين (7- 8) ملیۆن كه‌سه‌. يانێ‌ نزیكه‌ی دوو چه‌نه‌ شماره‌ی سه‌رجه‌م نيشته‌جايه‌يل هه‌رێم باشوور كوردستان. له‌ ڕووژهه‌ڵات كوردستان و تاران و ناوچه‌یل تر ناو‌ڕاس و خوارگ ئيران نزیكه‌ی (6) ملیۆن كه‌س و له‌ باشوور كوردستان و به‌غدا و ناوچه‌یل تر ناو‌ڕاس و باشوور عێراق و وڵاته‌يل ئه‌وروپا و ئه‌مه‌ریكايش شماره‌ی كورده‌یل فه‌یلی وه‌ (1- 2) ملیۆن كه‌س مه‌زه‌نه‌ ‌كريه‌ێد. هه‌ميش له‌ ڕوی جیۆگرافیه‌و‌ شوون نیشته‌جێبوين كورده‌یل فه‌یلی له‌بان نه‌خشه‌ی كوردستان گه‌ورا‌ كه‌فێده‌ به‌ش باشوور ڕووژهه‌ڵات كوردستان‌ و له‌ لوڕستان تا به‌دره‌ و جه‌سان ميلكان كورده‌یل فه‌يلييه‌‌.


ئمجا ئه‌و (7- 8) مليۆن كورد خه‌ڵك ئه‌و ناوچه‌يله‌ نە وه‌ شێوه‌زار سۆرانی قسه‌ ‌كه‌ن و نە وه‌ كرمانجی. ئه‌وان ‌شێوه‌زار داڵگی خوه‌يان دێرن‌ ك‌ شێوه‌زار (كوردی فه‌يلی)يه‌. ئه‌گه‌ر شێوه‌زاره‌یل زووان كوردی به‌شه‌و بكه‌يمنه‌ بان سێ شێوه‌زار سه‌ره‌كی كرمانجی سه‌روو (كرمانجی)، كرمانجی ناو‌ڕاس (سۆرانی) و كرمانجى خوارين (فه‌يلی)، شێوه‌زار كورده‌یل فه‌يلی وه‌ يه‌كێگ‌ له‌ سێ شێوه‌زاره‌ سه‌ره‌كييه‌گه‌ی زووان كوردی هساو كريه‌ێد.


ماوه‌يگ وه‌رجله‌ ئيسه‌ ئه‌ڕا پێشكه‌شكردن پرۆژه‌يگ ميديايی، ك‌ گرنگی وه‌ كورده‌یل فه‌يلی و و شێوه‌زاره‌گه‌يان و ناوچه‌یل باشوور ڕووژهه‌ڵات كوردستان ده‌ێد، سه‌ردانی يه‌كێگ له‌ گه‌ورا‌ترين ده‌زگايه‌يل ميديايى باشوور كوردستان كردم و چه‌وم كه‌فته‌ وه‌ڕێه‌و‌به‌ر ده‌زگاگه‌. سه‌ره‌تا ئه‌و زانياریيه‌يله‌ ك‌ له‌ بان ئاماژه‌ وه‌پێيان كرياس‌ وه‌ شێوه‌يگ وه‌رفراوانتر ئه‌ڕا وه‌ڕێه‌و‌به‌ر كه‌ناڵه‌گه‌ باس كردم و له‌شوون ئه‌وه‌ داوا له‌لێ كردم له‌ كه‌ناڵه‌ ئاسمانیيه‌گه‌يان هه‌روه‌و جووره‌گ گرنگی وه‌ سه‌رجه‌م پێكهاته‌ و به‌شه‌یل كوردستان گه‌ورا ‌ده‌ن، له‌ ديد هزر نه‌ته‌وه‌ييه‌و‌ لاێگيش له‌ كورده‌یل فه‌يلی و ناوچه‌یل باشوور ڕووژهه‌ڵات كوردستانيش بكه‌نه‌و‌. وه‌لاێ كه‌مه‌و ئه‌گه‌ر هويچ نه‌ود له‌ خشته‌ی به‌رنامه‌گانيان جێ به‌رنامه‌ێگ چه‌ن ده‌قه‌يی وه‌ شێوه‌زار كوردی (فه‌يلی)يش بكه‌نه‌و‌. چوينكه‌ كورده‌یل فه‌یلیيش پێكهاته‌یگ ڕه‌سه‌ن و جيانه‌كرياين له‌ ملله‌ت كورد و جمشته‌ ڕزگاریخوازه‌گه‌ی و ناوچه‌گانيانيش به‌شێگ گرنگ جوگرافيای كوردستان گه‌ورا‌ پێك تێرن. وه‌ڕێه‌وه‌به‌ر كه‌ناڵه‌گه‌ كرده‌و جوواو و وت: "شێوه‌زاره‌گه‌دان خاسه‌، وه‌لێ ئه‌ڕا بوار ڕاگه‌ياندن نيه‌ود!! ته‌نیا ئه‌ڕا ئه‌وه‌ خاسه‌ له‌ ناو ماڵ‌ قسه‌ وه‌پێ بكه‌ين". خوه‌ندنه‌وه‌ی من ئه‌ڕا جوواوه‌گه‌ێ ئه‌و قه‌درداره‌ (ك مه‌رج نييه‌ 100% ڕاس بوود) ئه‌وه‌ بوى، ك ئيمه‌ی فه‌يلی له‌ كوردستان فه‌رامووش نه‌كريايمنه، وه‌لێ سانسۆر كريايمنه و بايه‌سه‌ ته‌قالا ئه‌ڕا شكانن ئه‌و سانسۆره‌ بكه‌يم. ئه‌و سانسۆريشه‌ ته‌نیا له‌ ڕێ ميديا و چاپه‌مه‌نييه‌گانه‌و‌ ‌شكنريه‌ێد.


وه‌يخاتره‌ بڕيار دام كتاوێگ سياسی وه‌ شێوه‌زار كوردی فه‌يلی بنويسم. چوينكه‌ تا ئه‌و وه‌خته‌گ من ئه‌و كتاوه نويسام، هويچ كتاوێگ سياسی وه‌ شێوه‌زاره‌گه‌مان نه‌نويسرياويد. ڕاسه‌ وه‌رجله‌ يه‌يش نوخبه‌ی كورد فه‌يلی‌ ئه‌ڕا وه ‌زينگی هێشتن شێوه‌زاره‌گه‌مان، وه‌ ده‌يان كتاو و په‌رتووك نويساوين، وه‌لێ فره‌تر ته‌ركيز كردوينه بان ئه‌ده‌بيات، ته‌نانه‌ت فره‌تر ئه‌و كتاوه‌يله‌ ك ئمڕووژه‌يش له‌ كتاوخانه‌ی كوردى هه‌ن و وه‌ شێوه‌زار فه‌يلی نويسريانه، چنه‌ قاڵب ئه‌ده‌بيات و ديوان شعری. كه‌م كه‌س له‌ نويسه‌ره‌یل ئيمه‌ خوه‌ی له‌ قه‌ره‌ی سياسه‌ت داس‌. وه‌ باوه‌ڕم مه‌مه‌ره‌ سه‌ره‌كيیه‌گه‌یشێ ئه‌وه‌سه‌ ك‌ ئه‌و شۆڕش‌ ڕۆشنبيری و فه‌رهه‌نگيیه‌ ك كورده‌یل فه‌يلی ئه‌ڕا مقه‌يه‌تيكردن له‌ زووان و كولتوور و ناسنامه‌ی نه‌ته‌وه‌ييمان وه‌رپاێ كردن، له‌ ناوچه‌يل فه‌يلينشين ڕووژهه‌ڵات كوردستان سه‌رهه‌ڵدا و وه‌وخاتريشه‌‌ نزيكه‌وبوين له‌ پرسه‌يل سياسى له‌لاێ نويسه‌ره‌يل و ڕووشنهويره‌یل ئيمه‌ بڤه‌ بويه‌. ئه‌وه‌ بوى له‌ ده‌يه‌ی هه‌فتای هه‌تاوی قه‌ێرێگ جوان نووخواز هاتنه‌ مه‌يدان و ده‌سكردنه‌ نويسانن وه‌ زووان كوردی و وه‌ شێوه‌زار فه‌يلی و گڕوتينێگ تر له‌ كرماشان و ئيلام و ده‌ورووه‌ريان كه‌فته‌ گه‌ڕ و له‌و قوناغه‌ بوى ك‌ دی كه‌مه‌ كه‌مه‌ وه‌ل جمشته‌يل ئه‌ده‌بى باكوور كوردستان و باشوور كوردستان هاميته‌ بوين. وه‌لێ ‌تا چه‌ن ساڵ وه‌رجله‌ ئيسه‌يش، ئه‌و جموجويل فكرى و فه‌رهه‌نگیيه‌‌ ته‌نیا له‌ قاڵب ئه‌ده‌بياتا مه‌نويده‌و. من له‌و باوه‌ڕه‌ بويم ك‌ شێوه‌زاره‌گه‌مان نه‌ ته‌نیا له‌ بوار ئه‌ده‌بيات، به‌ڵكم له‌ گشت بواره‌یل تريش ‌كريه‌ێد سوود له‌لێ وه‌ربگيريه‌ێد، وه‌تايبه‌ت له‌ ميديا و سياسه‌ت (چه‌واشه‌ی هويره‌وكردن وه‌ڕێه‌و‌به‌ر‌ ده‌زگا ميدياييه‌ گه‌وراگه‌). دوياخريش هه‌رلێوا ده‌رچى. وه‌ هاوكاری چه‌ن كه‌سايه‌تيیگ نوخبه‌ی پێكهاته‌گه‌مان، تويه‌نستيم شێوه‌زار كوردی فه‌يلی بكه‌يمنه‌ زووان هه‌واڵ و له‌ ڕێ ميديای دوينرياى و ژنه‌فرياى و خوه‌نرياى بڕه‌سنيمنه‌ێ وه‌رگر. هه‌ر وه‌ ئه‌وه‌وه‌ نه‌و‌سيايم و گوڤارێگ (سياسی- ڕووشنهويری)يش وه‌ ناو (گوڵ سوو) وه‌ شێوه‌زار داڵگيمان چاپ كرديم، ك خوه‌شبه‌ختانه‌ (104) شماره‌ له‌لێ ده‌رچى. له‌شوون ئه‌وه‌ تويه‌نستيم ئاژانسێگ ده‌نگوباس هه‌واڵده‌ريش وه‌ شێوه‌زار كوردی فه‌يلی دابمه‌زرنيمن. دی وه‌و شێوه‌‌ هه‌نگاو گه‌وراێگ نايم و له‌شوون ئه‌و كار و چالاكيیه‌يله‌ ده‌يان ماڵپه‌ڕ و وێبلاگ و گۆڤار ئه‌لكترۆنی تريش له‌ لايه‌ن چالاكه‌یل كورد فه‌يلی له‌ ڕووژهه‌ڵات كوردستان و ده‌‌یشت كوردستانيش دامه‌زريا.

logo

Copyright ©2019 Basnews.com. All rights reserved